3ck2

3ck2

3ck2

3ck2

Chuyến thực tế tại Ninh Bình của lớp thạc sĩ Khoa học bền vững

    Trong khuôn khổ môn học "Nhập môn Khoa học bền vững" - chương trình đào tạo thạc sĩ Khoa học bền vững, ngày 04 và 05 tháng 4 năm 2015, lớp thạc sĩ Khoa học bền vững Khóa 1 (KHBV - K1) của Đại học Quốc Gia Hà Nội đã tổ chức chuyến đi thực địa tại tỉnh Ninh Bình. Đây là một trong sáu tỉnh đầu tiên trên phạm vi toàn quốc được lựa chọn xây dựng dự án thí điểm và triển khai cấp địa phương chương trình Nghị sự 21 của Việt Nam. Đây cũng là tỉnh có tiềm năng phát triển du lịch lớn (du lich sinh thái, du lịch lịch sử và văn hóa, du lịch tâm linh, du lịch mạo hiểm,…) và phát triển du lịch bền vững là một trong những ưu tiên trong chiến lược phát triển bền vững của tỉnh. Hơn nữa, Ninh Bình còn là tỉnh có vốn tự nhiên phong phú, tài nguyên thiên nhiên đa dạng: có Cúc Phương là Vườn quốc gia đầu tiên của Việt Nam, có Vân Long - khu Bảo tồn đất ngập nước lớn nhất Đông Nam Á.
     


    Tham gia chuyến thực địa có: đầy đủ 30 học viên lớp KHBV - K1, Giáo sư Tiến sỹ khoa học Trương Quang Học - giảng viên môn học, Thạc sỹ Phùng Thế Nghị - thầy giáo chủ nhiệm lớp, Thạc sỹ Nghiêm Thị Dịu - giảng viên môn tiếng Anh học thuật. Tại địa phương, đoàn đã nhận được sự giúp đỡ và hướng dẫn của ông Nguyễn Ngọc Quỳnh - nguyên Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Ninh Bình, nguyên phó Ban chỉ đạo Phát triển bền vững tỉnh Ninh Bình; bà Phạm Hồng Quyên - cán bộ Sở Văn hóa và Du lịch tỉnh Ninh Bình; ông Phạm Văn Dũng -Phó Giám đốc Ban quản lý rừng đặc dụng Hoa Lư, Vân Long. Ngoài ra, còn có ông Đặng Hữu Tuyền - Phó chủ tịch xã Gia Vân; ông Nguyễn Văn Hoan - Phó bí thư thường trực Đảng ủy xã Gia Vân, chủ tịch Hội đồng nhân nhân xã Gia Vân và 20 cháu học sinh vượt khó học giỏi của trường THCS Gia Vân, xã Gia Vân.
     

     
    Chương trình thực địa được thực hiện trong hai ngày với các nội dung chính sau:
     
    Sáng ngày 04 tháng 4 năm 2015, Đoàn có mặt ở Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long, xã Gia Vân, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình. Đây là khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước lớn nhất vùng đồng bằng châu thổ Bắc Bộ, nằm ở phía đông bắc huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình. Vân Long được đưa vào khai thác du lịch từ năm 1998 và hiện là một trọng điểm du lịch của Quốc gia, là nơi sở hữu 2 kỷ lục của Trung tâm sách kỷ lục Việt Nam. Năm 2010 là: "Nơi có số lượng cá thể voọc mông trắng nhiều nhất" và "Nơi có bức tranh tự nhiên lớn nhất". Năm 1999, trở thành khu bảo tồn thiên nhiên, được ghi trong danh sách các khu bảo vệ đất ngập nước và danh mục hệ thống các khu rừng đặc dụng Việt Nam. Tại Hội trường Ban quản lý Khu bảo tồn, Đoàn đã tổ chức seminar chuyên đề về Phát triển bền vững của tỉnh Ninh Bình trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Mở đầu cho buổi seminar là bài phát biểu của GS.TSKH Trương Quang Học về mục tiêu, các yêu cầu, các phương pháp nghiên cứu và kết quả cần thu hoạch được sau chuyến đi thực địa của Đoàn. Tiếp theo là bài giới thiệu của ông Nguyễn Ngọc Quỳnh về những đặc điểm tự nhiên, kinh tế, văn hóa, xã hội tỉnh Ninh Bình cùng với Chiến lược phát triển bền vững của tỉnh Ninh Bình trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Qua đó, các học viên hiểu rõ hơn những kết quả bước đầu trong việc thực hiện định hướng chiến lược phát triển bền vững ở Ninh Bình và những vấn đề đặt ra trong tình hình mới của đất nước. Sau bài trình bày của ông Nguyễn Ngọc Quỳnh, hội nghị được nghe những chia sẻ của bà Phạm Hồng Quyên - cán bộ Sở Văn hóa và Du lịch tỉnh Ninh Bình về ngành du lịch tỉnh Ninh Bình, tiềm năng phát triển của ngành này trong bối cảnh mới của đất nước và thế giới.
     

     
    Tiếp theo đó là bài giới thiệu về khu bảo tồn Vân Long và những thuận lợi, thách thức trong quản lý khu bảo tồn của ông Phạm Văn Dũng - Phó Giám đốc Ban quản lý rừng đặc dụng Hoa Lư - Vân Long. Kết thúc các phần trình bày, học viên và thành viên tham gia đoàn thực địa đã tham gia tích cực phần thảo luận để làm rõ hơn các nội dung đã được nghe trình bày. Sau phần thảo luận, GS.TSKH Trương Quang Học và ông Nguyễn Ngọc Quỳnh đã đại diện Đoàn trao 20 xuất quà khuyến học cho các bạn học sinh vượt khó học giỏi trường Trung học cơ sở Gia Vân, xã Gia Vân với trị giá mỗi món quà là 500.000 đồng. Việc làm này đã làm lãnh đạo xã Gia Vân và cô trò trường THCS Gia Vân rất cảm động.
     

     
    Kết thúc buổi sáng ngày 04 tháng 4 năm 2015, Đoàn đã đi thuyền tham quan nơi sinh sống của loài vọc mông trắng, các hệ động thực vật và hang động trong khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long để có cái nhìn trực diện, thực tế trong việc quản lý và bảo tồn đa dạng sinh học khu đất ngập nước Vân Long.
     

     
    Buổi chiều ngày 04 tháng 4 năm 2015, Đoàn di chuyển tới Khu du lịch sinh thái Thung Nham cách thành phố Ninh Bình khoảng 12km về phía đông, nằm trọn trong vùng lõi của quần thể danh thắng Tràng An, cạnh khu du lịch nổi tiếng Tam Cốc - Bích Động. Tại đây, Đoàn đã được cán bộ của Ban quan lý khu du lịch sinh thái Thung Nham đưa tới thăm và chia sẻ phương thức bảo tồn, quản lý khu Vườn Chim – là nơi cư trú và sinh sống của đa dạng các loại chim (gần 50 loài) như cò, vạc, diệc, le le, mòng két, chích chòe lửa, sáo đá,…Điều đặc biệt của Vườn Chim là có hai loài chim quý hiếm được ghi trong sách đỏ là Hằng Hạc và Phượng Hoàng, một trong những linh vật nằm trong bộ tứ linh Long – Ly – Quy – Phượng.
     
     
     
    Sang ngày 05 tháng 4 năm 2015, Đoàn di chuyển tới rừng quốc gia Cúc Phương. Đây là một khu bảo tồn thiên nhiên, khu rừng đặc dụng nằm trên địa phận ranh giới 3 khu vực Tây Bắc, châu thổ sông Hồng và Bắc Trung Bộ thuộc 3 tỉnh: Ninh Bình, Hòa Bình, Thanh Hóa. Vườn quốc gia này có hệ động thực vật phong phú đa dạng mang đặc trưng rừng mưa nhiệt đới.Nhiều loài động thực vật có nguy cơ tuyệt chủng cao được phát hiện và bảo tồn tại đây. Đây cũng là vườn quốc gia đầu tiên tại Việt Nam. Tại đây, cán bộ của Ban quản lý rừng Quốc gia Cúc Phương đã giới thiệu và đưa Đoàn tới thăm quan Trung tâm cứu hộ thú Linh trưởng Cúc Phương. Đây là đơn vị có nhiệm vụ cứu hộ từng cá thể các loài thú Linh Trưởng quý hiếm (Voọc mông trắng, Voọc Hà Tình, Voọc đen tuyền, Voọc Lào, Voọc Cát Bà, Voọc Chà vá chân xám…) từ tịch thu bắt giữ; thả động vật về với tự nhiên; nghiên cứu về thú Linh Trưởng như việc tìm kiếm thức ăn, tập tính sinh hoạt, môi trường, không gian sống. Tiếp sau đó, Đoàn được đến tham quan khu trưng bày, diễn giải về các loài rùa cạn và rùa nước ngọt của Việt Nam trong khuôn khổ Chương trình bảo tồn rùa ở Cúc Phương.
     

      
    Hiện tại, Chương trình đang chăm sóc hơn 600 cá thể của 19 loài trên tổng số 25 loài rùa cạn và rùa nước ngọt của Việt Nam. Đã cho sinh sản thành công 15 loài trong điều kiện nuôi nhốt, đã tiến hành thả hàng trăm cá thể rùa sau khi được cứu hộ và chăm sóc sức khỏe trở lại vùng phân bố của chúng trong tự nhiên. Kế tiếp, Đoàn được cán bộ Ban quản lý rừng Quốc gia Cúc Phương đưa đi tham quan các điểm du lịch khác như Động người xưa - là một di tích cư trú và mộ táng của người tiền sử, là trang văn hoá độc đáo trong lịch sử phát triển của nhân loại và là một di sản quý giá nằm trong đối tượng bảo vệ của rừng Cúc Phương; Các cây cổ thụ đặc trưng: Cây đăng cổ thụ, Cây chò ngàn năm, Cây sấu cổ thụ.
     

     
    Chuyến thực địa đã diễn ra thành công tốt đẹp, các học viên đã có cơ hội hiểu thêm về những đặc điểm tự nhiên, kinh tế, văn hóa, xã hội tỉnh Ninh Bình cùng với Chiến lược phát triển bền vững của tỉnh Ninh Bình trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Đồng thời cũng được hiểu thêm về ngành du lịch tỉnh Ninh Bình, tiềm năng phát triển của ngành này trong bối cảnh mới của đất nước và thế giới; về khu bảo tồn Vân Long và những thuận lợi, thách thức trong quản lý khu bảo tồn; về bảo tồn đa dang sinh học tại Vườn Quốc gia Cúc Phương. Hơn nữa, đây là cơ hội gắn kết các vấn đề lí thuyết đã được học tập trên lớp với thực tiễn tại địa phương. Và đặc biệt, đây là dịp nâng cao tinh thần tương thân, tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau và góp phần kết chặt tình thân hữu giữa các thành viên trong tập thể lớp với nhau, giữa các học viên với giảng viên và các thầy cô của Khoa sau đại học.
     

    [Lớp Cao học Khoa học Bền vững khóa QH-2014]